Kalp Çarpıntısı (Aritmi) Neden Olur? Psikolojik mi Kardiyolojik mi?

Kalp çarpıntısı şikayetiyle başvuran hastalarımızın önemli bir kısmında altta yatan neden, sanılanın aksine doğrudan kalp değil, farklı bir tetikleyicidir. Bu yazıda çarpıntının olası nedenlerini anlatacağım.

Taşikardi Nedir?

Kalbin normalden hızlı atmasına taşikardi diyoruz; bu bazen kalbin kendi elektrik sisteminden kaynaklanan gerçek bir ritim bozukluğu (aritmi), bazen de kalbin tamamen sağlıklı olduğu, yalnızca hızlanmasına yol açan dış bir tetikleyicinin sonucu olabilir. İkisini ayırt etmek, doğru tedaviyi belirlemek için kritik önem taşır.

Stres, Kafein ve Kansızlığın Çarpıntıya Etkisi

Yoğun stres, kaygı, aşırı kafein tüketimi, uykusuzluk ve kansızlık (anemi), kalbin tamamen sağlıklı olmasına rağmen çarpıntı hissine yol açabilen en sık nedenler arasındadır. Bu durumlarda kalp kendisini korumak için değil, vücudun artan ihtiyacına (örneğin anemi nedeniyle azalan oksijen taşıma kapasitesini telafi etmek için) yanıt olarak hızlanır.

Holter Takılması Ne Zaman Gerekir?

Çarpıntı şikayeti sık tekrarlıyorsa, bayılma hissi eşlik ediyorsa veya bilinen bir kalp hastalığı öyküsü varsa, 24-48 saat veya daha uzun süre kalp ritmini kaydeden bir Holter cihazı takarak, çarpıntı anındaki gerçek ritmi yakalamayı hedefleriz. Bu kayıt, çarpıntının gerçek bir aritmiye mi yoksa masum bir tetikleyiciye mi bağlı olduğunu netleştirir.

Sık Sorulan Sorular

Çarpıntı her zaman kalp hastalığı anlamına gelir mi? Hayır; çoğu zaman stres, kafein veya kansızlık gibi kalp dışı nedenlerle ilişkilidir. Ancak sık tekrarlayan veya bayılmayla birlikte olan çarpıntılar mutlaka değerlendirilmelidir.

Kafeini kesersem çarpıntım geçer mi? Kafein kaynaklı çarpıntılarda evet, azalma veya tamamen düzelme görülebilir.

EKG normal çıktı ama çarpıntım devam ediyor, ne yapmalıyım? Tek bir EKG, ara sıra olan çarpıntıları yakalamayabilir; bu durumda Holter takibi öneririz.

Sonuç

Kalp çarpıntısı, her zaman ciddi bir kalp hastalığının işareti değildir; stres, kafein ve kansızlık gibi kalp dışı nedenler de sık görülür. Sık tekrarlayan veya bayılmayla birlikte olan çarpıntılar mutlaka ayrıntılı değerlendirme gerektirir.

Çarpıntı şikayetinizin nedenini netleştirmek üzere ayrıntılı değerlendirme için randevu alabilirsiniz.

Kaynakça

1. Barsky AJ, Cleary PD, Coeytaux RR, Ruskin JN. Psychiatric Disorders in Medical Outpatients Complaining of Palpitations. J Gen Intern Med. 1994;9(6):306-313.