Si e Kuptoni se Keni Pësuar Infarkt? Shenjat e Fshehura
Kur përmendet infarkti i zemrës, të gjithëve i vjen në mendje e njëjta skenë: një njeri që i kap gjoksin dhe bie përtokë. Në fakt, te një pjesë e rëndësishme e pacientëve që drejtohen në klinikën tonë, tabloja nuk është aq e qartë; kriza ndonjëherë shfaqet në mënyrë të fshehur, ndonjëherë edhe me simptoma që tregojnë një organ plotësisht tjetër. Simptomat e përgjithshme të bllokimit të arterieve të zemrës i kam trajtuar në një shkrim të veçantë; në këtë shkrim po përqendrohem drejtpërdrejt te simptomat tipike dhe “të fshehura” (atipike) të infarktit, e veçanërisht te tabelat që ngatërrohen me dhimbjen e stomakut.
Simptomat Tipike të Infarktit: Shtrëngimi dhe Dhimbja në Gjoks
Në tablonë klasike, pacienti përshkruan një shtrëngim, një shtypje në mes të gjoksit ose një peshë si “m’u ul diçka mbi”; kjo ndjenjë mund të shtrihet drejt krahut të majtë, nofullës ose shpinës dhe mund të shoqërohet me djersitje të ftohtë, përziera dhe mungesë ajri. Dhimbja zgjat zakonisht më shumë se 20 minuta dhe nuk kalon me pushim; kjo kohëzgjatje dhe ky karakter janë veçoria më e rëndësishme që e dallon atë nga angina stabile, e cila vjen me përpjekje dhe kalon me pushim.
Çfarë Është Infarkti i Heshtur (Silent MI)? Tek Kush Shfaqet?
Te disa nga pacientët tanë, infarkti i zemrës kalon pa dhimbje gjoksi fare, vetëm me lodhje të skajshme, me një mungesë të lehtë ajri ose pa asnjë simptomë; këtë e quajmë infarkt “i heshtur” ose “iskemi e heshtur”. Kjo tablo është më e shpeshte veçanërisht te diabetikët, te personat në moshë të përparuar dhe te ata që kanë pësuar më parë infarkt; dëmtimi i skajeve të nervave mund të pengojë që sinjali i dhimbjes t’i arrijë si duhet trurit. Një krizë e kaluar në heshtje mund të dalë në pah vetëm vite më vonë, kur një EKG ose një ekokardiografi, e kryer më pas, tregon gjurmët që ka lënë në të shkuarën.
Dhimbje Stomaku apo Infarkt? Si Dallhen?
Veçanërisht kur bllokohet ena që ushqen murin e poshtëm të zemrës, dhimbja mund të ndjehet në pjesën e sipërme të barkut në vend të gjoksit; pacienti mund ta mendojë si një të keqe tretjeje ose si një krizë gastriti dhe të humbasë kohë duke pirë barna stomaku. Ekziston një situatë që e bën vërtet të vështirë këtë dallim, megjithatë disa shenja na orientojnë: dhimbjet me origjinë nga stomaku lidhen zakonisht me ushqimin dhe lehtësohen pjesërisht me barna antiacide, ndërsa dhimbja me origjinë nga zemra shfaqet me përpjekje ose stres dhe shoqërohet me gjetje si djersitja e ftohtë dhe mungesa e ajrit. Kur dyshojmë, vendimi nuk është të provojmë barna stomaku, por të bëjmë një EKG; sepse një enë e hapur në kohë e përcakton drejtpërdrejt se sa pjesë e muskulit të zemrës do të pësojë dëmtim të përhershëm.
Pyetje të Shpeshta
A është i rrezikshëm infarkti i heshtur? Po, madje ndonjëherë edhe më i rrezikshëm; sepse pacienti, duke mos marrë asnjë paralajmërim, mund ta humbasë shansin e trajtimit në kohë dhe dëmtimi mund të përparojë pa u vënë re.
Kam dhimbje stomaku, por dyshoj për infarkt, çfarë duhet të bëj? Nëse keni një “dhimbje stomaku” që lidhet me përpjekje dhe shoqërohet me djersitje të ftohtë ose mungesë ajri, rekomandojmë t’i drejtoheni urgjencës për vlerësim urgjent, në vend që të provoni barna stomaku.
Si e vëmë re infarktin e heshtur? Shumë herë kuptohet vetëm më vonë, me një EKG ose një imagjistikë të kryer pas kohës, duke vënë re gjurmët që ka lënë në të shkuarën; prandaj te pacientët në grup rreziku e vlerësojmë të rëndësishëm kontrollin e rregullt kardiologjik.
Përfundim
Të dish se infarkti i zemrës nuk vizaton gjithmonë një tablo aq të qartë si në filmat, mund të shpëtojë jetë; veçanërisht te gratë, diabetikët dhe personat në moshë të përparuar, simptomat mund të jenë shumë më të paqarta dhe më të fshehura. Të marrësh seriozisht çdo ndryshim të ri, të pashpjegueshëm dhe që ndikon në jetën e përditshme, është qasja më e sigurt.
Nëse keni një shqetësim në gjoks ose në pjesën e sipërme të barkut që lidhet me përpjekje, mungesë ajri të pashpjegueshme, ose nëse përballeni me cilëndo nga simptomat që përshkrova më lart, rekomandojmë t’i drejtoheni menjëherë urgjencës, pa humbur kohë, për t’u vlerësuar.
Referencat
- Canto JG, Rogers WJ, Goldberg RJ, et al. Association of Age and Sex With Myocardial Infarction Symptom Presentation and In-Hospital Mortality. JAMA. 2012;307(8):813-822.
- Gulati M, Levy PD, Mukherjee D, et al. 2021 AHA/ACC/ASE/CHEST/SAEM/SCCT/SCMR Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain. Circulation. 2021;144(22):e368-e454.
- Ibanez B, James S, Agewall S, et al. 2017 ESC Guidelines for the Management of Acute Myocardial Infarction in Patients Presenting With ST-Segment Elevation. Eur Heart J. 2018;39(2):119-177.
- Trajtimet Kirurgjikale të Sëmundjeve Funksionale të Valvulave të Zemrës
- Avantazhet e Operacionit të Zemrës pa Hapur Kafazin e Kraharorit
- Çfarë Do Të Thotë Të Dëgjohet Fishëllimë (Murmur) në Valvulën e Zemrës?
- Përdorimi i Barnës për Hollësimin e Gjakut (Coumadin) pas Operacionit të Valvulës dhe Ndjekja e INR
- Kthimi në Punë dhe në Jetën Sociale pas Operacionit nën Sqetull
- Kujt Mund T’i Bëhet Operacioni i Zemrës nën Sqetull (Prerje e Vogël)?
