Aort Yırtılması (Diseksiyon) Belirtileri ve Acil Müdahale

Aort diseksiyonu, damar cerrahisinin en acil ve en hızlı hareket etmemizi gerektiren tablolarından biridir. Bu yazıda diseksiyonun belirtilerini ve neden zamanla yarıştığımızı anlatacağım.

Aort Diseksiyonu Belirtileri: Sırtta Bıçak Saplanır Tarzda Ağrı

Diseksiyonun en karakteristik belirtisi, aniden başlayan, çok şiddetli, “yırtılır” veya “bıçak saplanır” tarzında tarif edilen göğüs veya sırt ağrısıdır; ağrı genellikle sırta, boyuna veya karına doğru yayılabilir. Bu ağrı kalp krizindeki basınç hissinden farklı olarak, en şiddetli haliyle aniden başlar.

Tip A ve Tip B Diseksiyon Farkı

Diseksiyon çıkan aortu (kalbe yakın bölümü) tutuyorsa buna Tip A diyoruz; bu tablo saatler içinde ölümcül olabilecek gerçek bir cerrahi acildir ve tanı konur konmaz ameliyata alırız. Diseksiyon yalnızca inen aortu tutuyorsa buna Tip B diyoruz; komplike olmadığı sürece genellikle sıkı tansiyon kontrolüyle medikal tedaviyi tercih ederiz, komplike vakalarda ise anjiyografik tedaviye (TEVAR) yöneliriz.

Acil Cerrahi Müdahalenin Hayati Önemi

Tip A diseksiyonda her geçen saat ölüm riskini artırır; büyük uluslararası kayıtlar, cerrahi uygulanan hastalarda hastane içi ölüm oranının yaklaşık %26 iken, ameliyat edilemeyen hastalarda bu oranın %58’e kadar çıkabildiğini göstermektedir. Bu fark, zamanında yapılan cerrahinin ne kadar hayat kurtarıcı olduğunu açıkça ortaya koyar.

Sık Sorulan Sorular

Aort diseksiyonu kalp krizinden nasıl ayırt edilir? Ağrının aniden, en şiddetli haliyle başlaması ve sırta yayılması diseksiyonu düşündürür; kesin tanı acil görüntüleme (tomografi) ile konur.

Her diseksiyon ameliyat gerektirir mi? Hayır; Tip A diseksiyon acil ameliyat gerektirirken, komplike olmayan Tip B diseksiyon genellikle ilaç tedavisiyle yönetilebilir.

Diseksiyon riski kimde daha yüksektir? Yüksek tansiyonu kontrolsüz olanlarda, Marfan sendromu gibi kalıtsal bağ dokusu hastalığı olanlarda ve biküspid aort kapağı bulunanlarda risk artar.

Sonuç

Aort diseksiyonu, dakikaların ve saatlerin hayati önem taşıdığı gerçek bir acildir. Ani ve şiddetli göğüs-sırt ağrısı fark ettiğinizde zaman kaybetmeden acil servise başvurmak, hayat kurtarıcıdır.

Ani ve şiddetli göğüs-sırt ağrısı yaşadıysanız, zaman kaybetmeden acil servise başvurmanızı öneririz.

Kaynakça

1. Hagan PG, Nienaber CA, Isselbacher EM, et al. The International Registry of Acute Aortic Dissection (IRAD): New Insights into an Old Disease. JAMA. 2000;283(7):897-903.
2. Isselbacher EM, Preventza O, Hamilton Black J 3rd, et al. 2022 ACC/AHA Guideline for the Diagnosis and Management of Aortic Disease. Circulation. 2022;146(24):e334-e482.