Симптоми на раскинување (дисекција) на аортата и итна интервенција

Дисекцијата на аортата е една од најитните состојби во васкуларната хирургија, состојба која бара да реагираме најбрзо. Во овој текст ќе ги објаснам симптомите на дисекцијата и зошто се натпреваруваме со времето.

Симптоми на дисекција на аортата: болка во грбот како удар со нож

Најкарактеристичниот симптом на дисекцијата е ненадејна, многу силна болка во градите или грбот, која пациентите ја опишуваат како „раскинување“ или „удар со нож“; болката обично може да се шири кон грбот, вратот или стомакот. За разлика од чувството на притисок при срцев инфаркт, оваа болка почнува ненадејно, веднаш во својата најсилна форма.

Разликата меѓу дисекција тип А и тип Б

Ако дисекцијата ја зафаќа асцендентната аорта (делот близу срцето), ја нарекуваме тип А; тоа е вистинска хируршка итност која за неколку часа може да биде смртоносна и пациентот го земаме на операција веднаш штом ќе ја поставиме дијагнозата. Ако дисекцијата ја зафаќа само десцендентната аорта, ја нарекуваме тип Б; додека не е комплицирана, обично избираме медикаментозно лекување со строга контрола на крвниот притисок, а кај комплицираните случаи се насочуваме кон ангиографско лекување (TEVAR).

Животната важност на итната хируршка интервенција

Кај дисекцијата тип А секој изминат час го зголемува ризикот од смрт; големите меѓународни регистри покажуваат дека внатреболничката смртност кај оперираните пациенти е околу 26%, додека кај пациентите кои не можат да бидат оперирани таа стапка се качува до 58%. Оваа разлика јасно покажува колку навремената хирургија спасува живот.

Често поставувани прашања

Како се разликува дисекцијата на аортата од срцев инфаркт? Ненадејниот почеток на болката веднаш во нејзината најсилна форма и ширењето кон грбот упатуваат на дисекција; точната дијагноза се поставува со итно снимање (томографија).

Дали секоја дисекција бара операција? Не; дисекцијата тип А бара итна операција, додека некомплицираната дисекција тип Б обично може да се води со медикаментозна терапија.

Кај кого ризикот од дисекција е поголем? Ризикот е зголемен кај луѓето со неконтролиран висок крвен притисок, кај оние со наследна болест на сврзното ткиво како Марфановиот синдром и кај оние со бикуспидален аортен залисток.

Заклучок

Дисекцијата на аортата е вистинска итност кај која минутите и часовите имаат животна важност. Ако забележите ненадејна и силна болка во градите и грбот, обраќањето во ургентната служба без губење време е спасувачко за живот.

Ако сте доживеале ненадејна и силна болка во градите и грбот, ви советуваме без губење време да се обратите во ургентната служба.

Литература

1. Hagan PG, Nienaber CA, Isselbacher EM, et al. The International Registry of Acute Aortic Dissection (IRAD): New Insights into an Old Disease. JAMA. 2000;283(7):897-903.
2. Isselbacher EM, Preventza O, Hamilton Black J 3rd, et al. 2022 ACC/AHA Guideline for the Diagnosis and Management of Aortic Disease. Circulation. 2022;146(24):e334-e482.