Karın Bölgesi Aort Anevrizması (AAA) ve Sigara İlişkisi

Karın bölgesi aort anevrizması (AAA), kliniğimizde en sık karşılaştığımız anevrizma tipidir ve tütün kullanımıyla güçlü bir ilişkisi vardır. Bu yazıda AAA’nın kimlerde görüldüğünü ve sigaranın bu hastalıktaki rolünü anlatacağım.

Abdominal Aort Anevrizması Kimlerde Görülür?

AAA, özellikle 65 yaş üstü erkeklerde, sigara/tütün kullanım öyküsü olanlarda ve ailesinde anevrizma öyküsü bulunanlarda daha sık görülür; tarama çalışmaları, bu risk grubundaki erkeklerde AAA sıklığının %1-3 civarında olduğunu göstermektedir. Bu nedenle 65-75 yaş aralığındaki, tütün kullanmış erkeklere bir kez ultrasonla tarama yapılmasını öneriyoruz.

Karında Nabız Hissi ve Ağrı

Çoğu AAA hiçbir belirti vermez ve rastlantısal olarak saptanır; bazı hastalarımız karın bölgesinde atan bir kitle veya hafif bir gerginlik hissi tarif edebilir. Ani ve şiddetli karın veya sırt ağrısı ise, anevrizmanın büyüdüğü veya yırtılmaya başladığı anlamına gelebilir ve acil değerlendirme gerektirir.

Sigaranın Anevrizma Büyümesine Etkisi

Tütün kullanımı, AAA gelişiminde bilinen en güçlü değiştirilebilir risk faktörüdür; büyük popülasyon çalışmaları, 4 santimetre ve üzerindeki anevrizmaların önemli bir kısmının sigara kullanımıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Sigarayı bırakmak, anevrizmanın büyüme hızını ve yırtılma riskini azaltan, hastanın kendi elindeki en güçlü müdahaledir.

Sık Sorulan Sorular

AAA taraması kimlere önerilir? 65-75 yaş aralığında, sigara/tütün kullanmış erkeklere bir kez ultrason taraması öneriyoruz; aile öyküsü olan kadınlarda da bireysel değerlendirme yapılabilir.

AAA saptandı, hemen ameliyat mı olmalıyım? Çoğu zaman hayır; küçük anevrizmalarda düzenli takip yeterlidir, ameliyat kararı çapa ve büyüme hızına göre verilir.

Sigarayı bırakırsam anevrizma küçülür mü? Küçülmez, ancak büyüme hızını ve yırtılma riskini belirgin şekilde azaltır.

Sonuç

Karın bölgesi aort anevrizması, özellikle tütün kullanan erkeklerde sık görülen, ancak taramayla erken fark edilebilen bir hastalıktır. Sigarayı bırakmak, bu hastalığın seyrini olumlu yönde değiştirebilecek en önemli adımdır.

65 yaş üstündeyseniz ve sigara/tütün kullanım öykünüz varsa, aort taraması için randevu alabilirsiniz.

Kaynakça

1. US Preventive Services Task Force. Screening for Abdominal Aortic Aneurysm: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2019;322(22):2211-2218.