Marrëdhënia mes Aneurizmës së Aortës Abdominale (AAA) dhe Duhanit
Aneurizma e aortës abdominale (AAA) është tipi i aneurizmës që hasim më shpesh në klinikën tonë dhe ka një marrëdhënie të fortë me përdorimin e duhanit. Në këtë shkrim do t’ju tregoj te kujt shfaqet AAA dhe rolin e duhanit në këtë sëmundje.
Te Kush Shfaqet Aneurizma e Aortës Abdominale?
AAA shfaqet më shpesh te burrat mbi 65 vjeç, te personat me histori përdorimi të duhanit ose të tabakut dhe te ata me histori aneurizme në familje; studimet e skriningut tregojnë se shpeshtësia e AAA te burrat e këtij grupi rreziku është rreth 1-3%. Prandaj rekomandojmë një skrining me ultratingull, një herë, për burrat e moshës 65-75 vjeç që kanë përdorur tabak.
Ndjesia e Pulsit dhe Dhimbja në Bark
Shumica e AAA-ve nuk japin asnjë simptomë dhe zbulohen rastësisht; disa pacientë tanë mund të përshkruajnë një masë që rrah në zonën e barkut ose një ndjesi të lehtë tensioni. Dhimbja e befasishme dhe e fortë në bark ose në shpinë, ndërkohë, mund të nënkuptojë që aneurizma është zmadhuar ose ka filluar të çahet dhe kërkon vlerësim urgjent.
Efekti i Duhanit në Rritjen e Aneurizmës
Përdorimi i tabakut është faktori i rrezikut i modifikueshëm më i fortë i njohur në zhvillimin e AAA; studimet e mëdha popullsore tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e aneurizmave prej 4 centimetrash e më shumë lidhet me përdorimin e duhanit. Lënia e duhanit është ndërhyrja më e fortë që gjendet në duart e vetë pacientit për të ulur shpejtësinë e rritjes së aneurizmës dhe rrezikun e çarjes.
Pyetje të Shpeshta
Kujt i rekomandohet skriningu për AAA? Rekomandojmë një skrining me ultratingull, një herë, për burrat e moshës 65-75 vjeç që kanë përdorur duhan ose tabak; te gratë me histori familjare mund të bëhet gjithashtu një vlerësim individual.
Më është zbuluar një AAA, a duhet të operohem menjëherë? Shpesh jo; te aneurizmat e vogla mjafton ndjekja e rregullt, vendimi për operacion merret sipas diametrit dhe sipas shpejtësisë së rritjes.
Nëse lë duhanin, a zvogëlohet aneurizma? Nuk zvogëlohet, por e ul ndjeshëm shpejtësinë e rritjes dhe rrezikun e çarjes.
Përfundim
Aneurizma e aortës abdominale është një sëmundje e shpeshtë, sidomos te burrat që përdorin tabak, por që mund të zbulohet herët me skrining. Lënia e duhanit është hapi më i rëndësishëm që mund ta ndryshojë në të mirë rrjedhën e kësaj sëmundjeje.
Nëse jeni mbi 65 vjeç dhe keni histori përdorimi të duhanit ose të tabakut, mund të rezervoni një termin për skriningun e aortës.
Referencat
- US Preventive Services Task Force. Screening for Abdominal Aortic Aneurysm: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2019;322(22):2211-2218.