Total Arteriyel Bypass: Sadece Damar Kullanarak Yapılan Ameliyatlar

Bypass ameliyatında kullandığımız greft (köprü damar) seçimi, ameliyatın uzun dönem başarısını doğrudan etkiler. Klasik yöntemde bacaktan alınan bir toplardamar (safen ven) sıkça kullanılırken, bazı hastalarımızda tüm bypasları yalnızca atardamarlarla (arter greftleriyle) yapıyoruz. Bu yazıda total arteriyel bypası ve bunu kimlerde tercih ettiğimizi anlatacağım.

Bacak Damarı (Ven) Yerine Kol ve Göğüs Damarı (Arter) Kullanımı

Göğüs iç yüzeyindeki meme arterinin (LIMA/RIMA) yanı sıra, kol ön kolundaki radiyal arteri de bir greft olarak kullanabiliriz. Total arteriyel bypasta, tıkalı tüm damarlara bacaktan alınan bir toplardamar yerine yalnızca bu atardamarları dikeriz; toplardamarların aksine atardamarlar, yapıları gereği daha yüksek basınca dayanıklıdır ve zamanla tıkanma eğilimleri daha düşüktür.

Arteriyel Greftlerin Uzun Dönem Açıklık Oranları

Bu konudaki en büyük randomize çalışma olan Arterial Revascularization Trial (ART), iki taraflı meme arteri kullanımının tek taraflıya göre 10 yıllık genel sağkalımda anlamlı bir fark yaratmadığını, ancak gerçekte iki veya daha fazla arteriyel greft alan hastalarda sağkalımın daha iyi olduğunu göstermiştir. Bu bulgu bize, arteriyel greft sayısını artırmanın, uygun hastada uzun dönemde değerli bir avantaj sunabileceğini öğretmiştir.

Neden Her Hastaya Total Arteriyel Bypass Yapılmaz?

İki taraflı meme arteri kullanımı, göğüs kemiğine giden kan akımını bir miktar azalttığı için, özellikle şeker hastalarında ve aşırı kilolu hastalarda göğüs kemiği enfeksiyonu riskini artırabilir; bu nedenle bu tekniği seçerken hastanın risk profilini dikkatle değerlendiririz. Ayrıca radiyal arter greftinin de kendine özgü teknik gereklilikleri ve kısıtlamaları vardır.

Sık Sorulan Sorular

Total arteriyel bypass herkese uygun mudur? Hayır; şeker hastalığı, aşırı kilo ve göğüs kemiği enfeksiyon riski gibi faktörler bu kararı etkiler.

Arteriyel greftler ne kadar dayanır? Meme arteri greftleri, uygun hastada onlarca yıl açık kalabilen, bypass cerrahisinin en güvenilir greftleridir.

Radiyal arter alınırsa kolda sorun olur mu? Kolun beslenmesi başka bir atardamar tarafından da sağlandığı için, uygun hastalarda radiyal arter güvenle alınabilir.

Sonuç

Total arteriyel bypass, uygun hastada uzun dönemde değerli bir avantaj sunan, ancak her hastaya uygulanmayan özelleşmiş bir tekniktir. Karar, hastanın damar yapısına, ek hastalıklarına ve greft ihtiyacına göre kişiselleştirilir.

Bypass ameliyatınızda hangi greft stratejisinin size uygun olduğunu değerlendirmek üzere ayrıntılı muayene için randevu alabilirsiniz.

Kaynakça

1. Arterial Revascularization Trial Investigators. Bilateral versus Single Internal-Thoracic-Artery Grafts at 10 Years. N Engl J Med. 2019;380(5):437-446.
2. Gaudino M, Audisio K, Rahouma M, et al. Effect of Total Arterial Grafting in the Arterial Revascularization Trial. J Thorac Cardiovasc Surg. 2022;163(2):610-618.