Triküspit Kapak Hastalıkları ve Bacaklarda Şişlik İlişkisi

Triküspit kapak, kalbin sağ tarafında yer alan ve uzun yıllar “unutulan kapak” olarak anılan bir yapıdır; oysa bu kapaktaki bir bozukluk, özellikle bacaklarda ve karında görülen şişlikle kendini gösterebilir. Bu yazıda triküspit kapak hastalıklarını ve bu şişlikle bağlantısını anlatacağım.

Triküspit Yetmezliği ve Sağ Kalp Yetersizliği

Triküspit kapak, sağ kulakçık ile sağ karıncık arasında yer alır ve kirli kanın akciğerlere doğru ilerlemesini sağlar. Bu kapak tam kapanamadığında (yetmezlik), kan sağ kulakçığa ve oradan da vücut venlerine geri kaçar; sağ karıncık bu ek yükle giderek zorlanır ve zamanla sağ kalp yetersizliği gelişebilir. Triküspit yetmezliğinin en sık nedeni, kapağın kendisinden çok, sol taraf kalp veya akciğer hastalıklarına bağlı olarak sağ kalp odacıklarının genişlemesidir (fonksiyonel yetmezlik).

Karında ve Bacaklarda Şişlik (Ödem) Belirtisi

Sağ kalp yeterince pompalayamadığında, vücut venlerinde biriken kan basıncı artar; bu artış bacaklarda, ayak bileklerinde ve ileri durumlarda karında (asit) sıvı birikimine yol açar. Hastalarımız bu şişliği sıklıkla önce ayakkabılarının sıkması veya akşamları bacaklarının şişmesi şeklinde fark eder; karaciğerin de bu basınçtan etkilenmesiyle karın şişkinliği ve iştahsızlık eklenebilir.

Triküspit Kapak Tamiri

Triküspit yetmezliğinde de mümkün olduğunda kapağı onarmayı tercih ederiz; genellikle genişlemiş kapak halkasını bir halka (ring) ile destekleyerek daraltırız (annüloplasti). Sol taraf kapak ameliyatı sırasında triküspit halkası belirgin genişlemişse, ilerideki bir yetmezliği önlemek için aynı seansta onarım yaparız; tek başına ileri triküspit yetmezliği olan semptomatik hastalarda ise cerrahi veya anjiyografik onarım seçenekleri değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

Bacaklarımdaki şişlik her zaman kalp kaynaklı mıdır? Hayır; böbrek, karaciğer ve venöz yetmezlik gibi başka nedenler de şişliğe yol açabilir, bu nedenle ayırıcı tanı önemlidir.

Triküspit yetmezliği kendiliğinden düzelir mi? Altta yatan neden (örneğin sol taraf kapak hastalığı) tedavi edildiğinde bazı hastalarda hafif dereceli yetmezlik gerileyebilir; ileri dereceli yetmezlik genellikle kalıcı bir tedavi gerektirir.

Triküspit kapak ne zaman ayrıca ameliyat edilir? Sol taraf kapak ameliyatı sırasında halka belirgin genişse veya tek başına ileri düzeyde semptomatik yetmezlik varsa ayrıca değerlendirilir.

Sonuç

Triküspit kapak hastalıkları, bacaklarda ve karında görülen şişliğin altında yatan, sıklıkla göz ardı edilen bir nedendir. Erken tanı ve doğru tedaviyle sağ kalp yetersizliğinin ilerlemesi önlenebilir.

Açıklanamayan bacak veya karın şişliğiniz varsa, ayrıntılı kardiyolojik değerlendirme için randevu alabilirsiniz.

Kaynakça

1. Nath J, Foster E, Heidenreich PA. Impact of Tricuspid Regurgitation on Long-Term Survival. J Am Coll Cardiol. 2004;43(3):405-409.
2. Otto CM, Nishimura RA, Bonow RO, et al. 2020 ACC/AHA Guideline for the Management of Patients With Valvular Heart Disease. Circulation. 2021;143(5):e72-e227.