Врската меѓу болестите на трикуспидниот залисток и отекувањето на нозете

Трикуспидниот залисток е структура што се наоѓа на десната страна на срцето и што со години се нарекуваше „заборавениот залисток“; сепак, нарушувањето на овој залисток може да се покаже токму со отекување на нозете и во стомакот. Во овој текст ќе ги објаснам болестите на трикуспидниот залисток и нивната поврзаност со тоа отекување.

Трикуспидна регургитација и десна срцева слабост

Трикуспидниот залисток се наоѓа меѓу десната преткомора и десната комора и овозможува венската крв да се движи кон белите дробови. Кога овој залисток не може целосно да се затвори (регургитација), крвта се враќа во десната преткомора, а оттаму и во вените на телото; десната комора постепено се оптоварува од тој дополнителен товар и со текот на времето може да се развие десна срцева слабост. Најчестата причина за трикуспидна регургитација не е самиот залисток, туку проширувањето на десните срцеви шуплини поради болести на левата страна на срцето или на белите дробови (функционална регургитација).

Отекување (едем) во стомакот и нозете како знак

Кога десното срце не може доволно да пумпа, во вените на телото се зголемува притисокот на насобраната крв; тоа зголемување доведува до собирање течност во нозете, во глуждовите, а во понапреднати состојби и во стомакот (асцит). Нашите пациенти често прво го забележуваат ова отекување по тоа што чевлите им стегаат или нозете им отекуваат навечер; кога и црниот дроб ќе биде зафатен од овој притисок, може да се придружат надуеност во стомакот и губење на апетитот.

Поправка на трикуспидниот залисток

И кај трикуспидната регургитација, кога е можно, претпочитаме да го поправиме залистокот; обично проширениот прстен на залистокот го стеснуваме поддржувајќи го со прстен (ring) — анулопластика. Ако при операција на залисток од левата страна трикуспидниот прстен е значително проширен, за да спречиме идна регургитација правиме поправка во истата сеанса; кај симптоматски пациенти со изолирана тешка трикуспидна регургитација се разгледуваат опциите за хируршка или ангиографска поправка.

Често поставувани прашања

Дали отекувањето на нозете секогаш потекнува од срцето? Не; и други причини како бубрежна, црнодробна или венска инсуфициенција можат да доведат до отекување, затоа диференцијалната дијагноза е важна.

Дали трикуспидната регургитација се повлекува сама од себе? Кога ќе се лекува основната причина (на пример болест на залисток од левата страна), кај некои пациенти лесната регургитација може да се намали; тешката регургитација обично бара трајно лекување.

Кога трикуспидниот залисток се оперира одделно? Се проценува одделно ако при операција на залисток од левата страна прстенот е значително проширен или ако постои изолирана тешка симптоматска регургитација.

Заклучок

Болестите на трикуспидниот залисток се честа, но често занемарена причина за отекувањето на нозете и на стомакот. Со рана дијагноза и правилно лекување може да се спречи напредувањето на десната срцева слабост.

Ако имате необјаснето отекување на нозете или на стомакот, можете да закажете термин за детална кардиолошка проценка.

Литература

1. Nath J, Foster E, Heidenreich PA. Impact of Tricuspid Regurgitation on Long-Term Survival. J Am Coll Cardiol. 2004;43(3):405-409.
2. Otto CM, Nishimura RA, Bonow RO, et al. 2020 ACC/AHA Guideline for the Management of Patients With Valvular Heart Disease. Circulation. 2021;143(5):e72-e227.