Upotreba razrjeđivača krvi (Coumadina) nakon operacije zalistka i praćenje INR vrijednosti

Za naše pacijente kojima je ugrađen mehanički zalistak doživotno, neprekidno praćenje razrjeđivanja krvi od presudne je važnosti. U ovom tekstu objasnit ću upotrebu coumadina (varfarina) i praćenje INR vrijednosti.

Zašto se koristi Coumadin (varfarin)?

Vještačka površina mehaničkog zalistka može pokrenuti sistem zgrušavanja krvi u tijelu; ugrušak nastao na zalistku može ometati njegov pokret ili se odvojiti, otići u mozak i izazvati moždani udar. Varfarin usporava stvaranje određenih faktora zgrušavanja koji se proizvode u jetri, čime kontrolisano povećava tečnost krvi i znatno smanjuje ovaj rizik.

Šta je INR test? Kolike bi trebale biti ciljne vrijednosti?

INR (Internacionalni normalizovani odnos) krvni je test koji pokazuje brzinu zgrušavanja krvi; pomoću njega pratimo je li doza varfarina ispravno podešena. Važeće smjernice preporučuju ciljnu vrijednost INR-a kod mehaničkog aortnog zalistka najčešće 2,5 (raspon 2,0-3,0), a kod mehaničkog mitralnog zalistka ili dodatnih faktora rizika 3,0 (raspon 2,5-3,5). Ako je INR prenizak, raste rizik od ugruška, a ako je previsok, raste rizik od krvarenja; zato su potrebne redovne kontrole i podešavanje doze.

Ishrana tokom upotrebe razrjeđivača krvi: povrće

Tamnozeleno lisnato povrće (poput spanaća, brokolija i zelene salate) sadrži velike količine vitamina K; vitamin K može oslabiti djelovanje varfarina. Ne preporučujemo da potpuno prestanete jesti takvo povrće, već da količinu koju unosite održavate sedmično ujednačenom; nagle i velike promjene (na primjer, jedne sedmice uopšte ne jesti zeleno povrće, a naredne ga jesti u velikim količinama) mogu izazvati kolebanje INR vrijednosti.

Često postavljana pitanja

Koliko često trebam kontrolisati INR? Nakon što se doza stabilizuje, obično na 4-6 sedmica; kada se promijeni doza, potrebne su češće kontrole.

Mogu li sam podešavati dozu varfarina? Ne; dozu obavezno treba podešavati na osnovu INR rezultata, pod nadzorom ljekara.

Mogu li se umjesto varfarina koristiti novi razrjeđivači krvi? Ne; kod pacijenata sa mehaničkim zalistkom dokazano je da novi oralni antikoagulansi (DOAC) nisu sigurni; varfarin je kod ove grupe pacijenata standardno liječenje.

Zaključak

Upotreba varfarina nakon ugradnje mehaničkog zalistka i redovno praćenje INR vrijednosti neizostavan su uslov za siguran rad zalistka. Redovno praćenje doze i dosljedne navike u ishrani direktno utiču na sigurnost ovog liječenja.

Za sve što vas zanima u vezi s vašim liječenjem razrjeđivačima krvi možete zakazati pregled.

Literatura

1. Whitlock RP, Sun JC, Fremes SE, Rubens FD, Teoh KH. Antithrombotic and Thrombolytic Therapy for Valvular Disease: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. Chest. 2012;141(2 Suppl):e576S-e600S.
2. Otto CM, Nishimura RA, Bonow RO, et al. 2020 ACC/AHA Guideline for the Management of Patients With Valvular Heart Disease. Circulation. 2021;143(5):e72-e227.